گز اصفهان، قدمتی طولانی و چند صد ساله دارد. قرنها پیش، پادشاهان ایرانی، گز را به دیگر پادشاهان دنیا پیشکش میکردند. در واقع قدمت گز به ۴۵۰ سال پیش و به زمان سلطنت صفویان برمیگردد و مهمترین سوغات اصفهان است. این شیرینی لذیذ، از مادهای به نام گز انگبین تهیه میشود.
گز انگبین ریشه گیاهی به نام بته یا درخت گز است. ارتفاع این درخت کوهستانی حداکثر به دو متر میرسد و بیشتر در مناطق خوشآبوهوای بختیاری و خوانسار در دامنه کوهها به عمل میآید.
برای تهیه گز مرغوب از دانههای گز گیاهی، شکر و مغز پسته یا بادام و مواد دیگر استفاده میشود. گاهی بنا به سفارش عدهای، مادهای به نام شیر خشت به گز اضافه میکردند و حتی بهجای آب خالص در آن آب هندوانه میریختند. این نوع گز سفارشی و مخصوص بود که برای پادشاهان و روسای ممالک دیگر بهعنوان سوغات فرستاده میشد و در بازار یافت نمیشد؛ اما گز بسیار مرغوب بهعلت کمبود و گرانی ماده اولیه، کمتر تهیه میشود.
قیمت گر انگبین بسیار بالا است؛ به همین دلیل و از آنجایی که قیمت محصول نهایی افزایش مییابد، امروزه از گلوکز، گلاب، شکر، سفیده تخممرغ، انواع مغزها مثل بادام، فندق، خلال و بیدمشک برای تهیه گز استفاده میکنند و بهجای انگبین، از ترنجبین، شیرخشت، عسل یا انگبین علفی استفاده میشود.
گز را بهشکلهای مختلفی بستهبندی و تولید میکنند که این انوع مختلف عبارت است از:
- گز لقمهای: پس از درست شدن مواد، گز را با یک دستگاه خاص به قطعات همسان و یکشکل برش میدهند.
- گز آردی: گز را بهشکل گلولههای درمیآورند سپس با دستگاه پرس به اشکال مربع یا دایره و… شکل میدهند. این نوع گز را در بستری از آرد قرار میدهند تا سطح چسبنده گز با آرد پوشانده شود و ماندگاری بیشتری را برای گز فراهم کند.
- گز سکهای: این نوع از گز شبیه گز آردی است؛ اما آن را بعد درست شدن در اندازههای کوچک بهشکل سکه درمیآورند و بستهبندی میکنند.
- گز برشی: پس از آمادهسازی مواد و قبل از بستهبندی، گز را با دستگاههای مخصوص به شکلی برش میدهند که مغز داخل آن مشخص باشد.
- گز با لایه شکلاتی: برای تهیه این نوع گز، آن را با لایهای از شکلات میپوشانند تا رطوبت آن حفظ شود و زمان ماندگاری آن افزایش یابد. علاوه بر این بهدلیل استفاده از پودر کاکائو یا شیر خشک و… طعمی متفاوت نسبت به گز معمولی دارد.
- گز انگشت پیچ: گزی بسیار نرم است که مغزی در آن وجود ندارد و بهراحتی با قاشق قابل مصرف است. معمولا این نوع گز برای سالخوردگان مناسب است که نمیتوانند گزهای سفت را بجوند.
- جمعه ۲۱ مهر ۰۲ ۱۵:۱۱ ۱۴ بازديد
- ۰ نظر
